Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)
Από το «Βρέχει φωτιά στη στράτα μου» που γράφτηκε το 1970 για την ταινία «Ορατότης Μηδέν» και ερμηνεύτηκε από τον Στράτο Διονυσίου μέχρι την ταινία «Γυμνοί στο δρόμο» του 1969 με τη Ζωή Λάσκαρη όπου ο Νίκος Κούρκουλος με απλές και δωρικές κινήσεις χόρεψε «Το ζεϊμπέκικο του θανάτου». Χόρεψε… ζεϊμπέκικο, έναν ελληνικό λαϊκό χορό ο οποίος τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, χορευόταν μόνο από άντρες.
«Το ζεϊμπέκικο ήταν ανδρικός χορός, τις δεκαετίες του ’50 και ’60. Επιτρεπόταν να τον χορέψουν γυναίκες, μόνο εκείνες οι οποίες είχαν χάσει τους συζύγους τους ή τα παιδιά τους, ως ένδειξη πένθους» δηλώνει στο GRTimes.gr ο καθηγητής χορού και κριτής του 1ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ζεϊμπέκικου Χρήστος Κατούνας.
Συνομιλήσαμε με τον ίδιο με αφορμή την έναρξη του 1ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ζεϊμπέκικου που πραγματοποιείται από απόψε, Παρασκευή 19 έως και την Κυριακή 21 Ιανουαρίου, στην Αθήνα, με τη συμμετοχή περίπου 150 χορευτών και μαθητών του ελληνικού χορού.
Μαθητές από όλον τον πλανήτη
«Ποιοι ενδιαφέρονται να μάθουν ζεϊμπέκικο;» ρωτήσαμε τον κ. Κατούνα, ο οποίος όπως μας απαντά, αντιλαμβανόμαστε ότι δεν είναι μόνο Έλληνες αυτοί που θα ήθελαν να πάρουν κάποια μαθήματα αλλά και ομογενείς και αλλοδαποί απ’ όλον τον πλανήτη.
«Τι να σας πως, έχω μαθητές από Αυστραλία, Νότια Αφρική, Καναδά, Αμερική από 30 διαφορετικές Πολιτείες, από Ευρώπη, από Ισραήλ κ.α.» δηλώνει στο GRTimes.gr ο κ. Κατούνας προσθέτοντας ότι δεν είναι μόνο ομογενείς αλλά και φιλέλληνες, οι οποίοι είτε έχουν έρθει στην Ελλάδα για διακοπές και άκουσαν κάποιες μουσικές και τους άρεσαν, είτε έχουν δει κάποιες ταινίες (Zorba The Greek κλπ.), είτε είναι δεύτερης/τρίτης γενιάς μετανάστες ή έχουν μεταναστεύσει πρόσφατα στο εξωτερικό για επαγγελματικούς/οικονομικούς/ερωτικούς κλπ. λόγους. «Οι ελληνικοί λαϊκοί χοροί, τους συνδέουν με τις ρίζες τους» επισημαίνει ο καθηγητής χορού κ. Κατούνας, η έδρα του οποίου βρίσκεται στη Λάρισα.
«Μαθαίνουν Ελληνικά για να ξέρουν τους στίχους»
Ζεϊμπέκικο, ένας χορός μοναχικός, αντρίκιος, πονεμένος. «Ένας χορός που βγάζουμε την ψυχή μας, ένας χορός που ξεκλειδώνει συναισθήματα, ένας χορός που οι στίχοι του μιλούν για απώλεια, χωρισμό, ξενιτιά, μοναξιά, ένας χορός που μεταφέρει συναισθήματα λύπης» δηλώνει στο GRTimes.gr ο χοροδιδάσκαλος Χρήστος Κατούνας.
Και όμως, υπάρχουν άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη που ενδιαφέρονται να μάθουν ζεϊμπέκικο. Και όχι μόνο να μάθουν να χορεύουν αλλά να μάθουν και την ελληνική γλώσσα, για να καταλαβαίνουν τους… στίχους.
Όπως μας αναφέρει ο κ. Κατούνας, ο οποίος στη μετά covid εποχή, έχει ξεκινήσει και διαδικτυακά μαθήματα ζεϊμπέκικου. «Έχω μαθήτρια μια Ισραηλινή της οποίας η γιαγιά της γνωρίζει ελληνικά, υπάρχει το ελληνικό στοιχείο στο σπίτι τους, ακούν ελληνική μουσική, η ίδια αγαπάει την ελληνική μουσική και θέλει να μάθει ζεϊμπέκικο», τονίζει ο δάσκαλος χορού προσθέτοντας πως η μαθήτριά του έρχεται αρκετές φορές στην Ελλάδα μόνο και μόνο για να πάει να ακούσει αγαπημένους της Έλληνες καλλιτέχνες.
Άλλη μια περίπτωση που μας ανέφερε ο κ. Κατούνας είναι τα διαδικτυακά μαθήματα που διδάσκει σε μια Αμερικανίδα αεροσυνοδό, η οποία όταν κάποια στιγμή ήρθε στην Ελλάδα, πήγε στα μπουζούκια, άκουσε την ελληνική μουσική, και «κάπως έτσι, της ξύπνησε η επιθυμία να μάθει χορούς, για την ιστορία, για την ελληνική μουσική».
Όσο για τον χρόνο που απαιτείται να μάθει κανείς ζεϊμπέκικο, «εγώ, μέσα σε 5 ώρες, μπορώ να σας μάθω. Ως καθηγητής θα δώσω το 50%, αλλά χρειάζεται άλλο τόσο για εξάσκηση και από τον μαθητή, χρειάζεται να έχει διάθεση και όρεξη» υπογραμμίζει.
Άντρες – Γυναίκες 50% – 50% συμμετοχές
Και αυτός λοιπόν ο αυστηρά ανδρικός χορός -ο οποίος ορισμένες φορές αποκαλείται, εξαιτίας των χορευτικών του κινήσεων, ως “χορός του αετού”- «έχει γυναικεία συμμετοχή και ενδιαφέρον;» ρωτάμε τον χοροδιδάσκαλο.
Όπως ο ίδιος μας εξηγεί, ο χορός, και ειδικά ο ζεϊμπέκικος, δεν έχει να κάνει με το φύλο, «είναι θέμα διάθεσης, τι θα σου πει, τι θα κολακεύει τον καθένα, τι του ταιριάζει, ανάλογα με τον σωματότυπο» υπογραμμίζοντας πως «δεν είναι όλες οι φιγούρες για όλους».
Όπως επισημαίνει ο κ. Κατούνας, διαφορετικές είναι οι κινήσεις που θα δείξει στους άντρες μαθητές του και διαφορετικές στις γυναίκες. «Δεν είναι κακό να χορέψει μια γυναίκα ζεϊμπέκικο, αρκεί να διατηρήσει τη θηλυκότητά της, όπως είχαν κάνει η Μαρινέλλα, η Μαίρη Χρονοπούλου» επισημαίνει ο καθηγητής χορού ελληνικών χορών και όχι μόνο.
Ο ίδιος δηλώνει ότι κατά τη διάρκεια του 1ου Φεστιβάλ Ζεϊμπέκικου, οι συμμετοχές μεταξύ των δυο φύλων είναι περίπου στο 50% – 50%, ενώ το ίδιο ισχύει και στους μαθητές του τους οποίους διδάσκει δια ζώσης στη Σχολή Χορού που διατηρεί στη Λάρισα.
Ζεϊμπέκικο – Μια «προσωπική δήλωση»
Ως μια «προσωπική δήλωση» χαρακτήρισε τον χορό ζεϊμπέκικο ο Χρήστος Κατούνας με εξειδίκευση τα δυο τελευταία χρόνια στους ελληνικούς λαϊκούς χορούς. «Θα χορέψεις ένα ζεϊμπέκικο τη βραδιά. Μέσα από τα βήματα και τις κινήσεις του σώματος ερμηνεύεις και τα λόγια του τραγουδιού, όπου τα περισσότερα μιλούν για χωρισμό» εξηγεί ο ίδιος στο GRTimes.gr θυμίζοντάς μας και την «Παραγγελιά» την ταινία που εξιστορεί το φονικό στο νυχτερινό κέντρο «Νεράιδα» στην Αθήνα (25 Φεβρουαρίου 1973) με «πρωταγωνιστή» τον Νίκο Κοεμτζή. Όλα ξεκίνησαν από ένα ζεϊμπέκικο, μια παραγγελιά.
Πηγή
